Eigenschappen en voordelen van kurkuma

9 maart 2019
Het is een product dat nog enigszins onbekend is in de westerse wereld, maar beetje bij beetje zorgen zijn voordelen voor een toename in gebruik als voedsel én als esthetisch middel.

Kurkuma behoort tot de familie Zingiberaceae en is daarmee verwant aan gember. Sinds de oudheid wordt kurkuma in Zuid-Azië vanwege haar vele voordelen al gebruikt als een medicinale plant. Het bevat curcumine en etherische oliën, die vele voordelen opleveren voor de gezondheid.

In India wordt kurkuma niet enkel gezien als een medicinale plant, maar waarderen ze het vooral op gastronomisch gebied. Dit land gebruikt het om het eten een krachtige en licht pittige smaak te geven. In de westerse wereld wordt kurkuma echter maar weinig gebruikt, waardoor de voordelen die het biedt verloren gaan.

Kurkuma gebruiken bij het koken

Kurkuma als specerij

Deze wortelstok heeft een fantastische, maar erg sterke smaak, dus je moet letten op de hoeveelheden die je gebruikt. Het beste is om het beetje bij beetje aan het eten toe te voegen om zo de juiste balans te vinden.

Daarnaast hangt de hoeveelheid af van hoe vaak je het gebruikt. Een overmaat van kurkuma kan namelijk negatieve gevolgen hebben voor het lichaam.

Kurkuma voeg je gewoonlijk in kleine hoeveelheden toe aan:

  • gerechten met groenten
  • rijst
  • stoofschotels
  • hummus
  • tortilla’s
  • couscous
  • puree
  • recepten van de grill of uit de oven waar je een vleugje pit aan wilt toevoegen.
  • dressings zoals een vinaigrette of een saus op basis van mayonaise, om er zo consistentie en smaak aan te geven.

Bij het bereiden van kurkuma moet je rekening houden met het feit dat deze niet lang aan het vuur mag worden blootgesteld. Zo verliest het namelijk de curcumine, en daarmee vermindert de voedingswaarde en kan de kurkuma haar voordelen niet waarmaken.

De juiste manier om deze wortelstok aan het voedsel toe te voegen is door het drie minuten voordat het gerecht klaar is eroverheen te strooien.

  • Het is aan te raden om het bij de bereiding van rijst of vlees gemalen (in poedervorm) toe te voegen.
  • Bij het op smaak brengen van soepen is het beter om de hele kurkuma te gebruiken, zodat de smaak makkelijk kan worden geëxtraheerd.
De kurkumawortel

Voordelen van kurkuma

Dit product is rijk aan vitamines en mineralen, wat een aantal voordelen biedt voor de gezondheid. Voor de beste effecten kun je kurkuma consumeren als specerij of als thee. De bekendste voordelen van kurkuma zullen we hieronder beschrijven.

1. Ontstekingsremmend

Kurkuma vermindert ontstekingen en zwelling van:

Het verbetert de gezondheid van mensen die lijden aan artritis door de pijn te kalmeren en gifstoffen uit het lichaam te verwijderen. Ook atleten gebruiken kurkuma om de pijn van blessures te verminderen en hun gewrichten in perfecte staat te houden.

2. Anticarcinogeen

Vanwege het grote aantal antioxidanten dat het bevat, kan kurkuma helpen gemuteerde cellen te verwijderen. Deze cellen zijn de actieve bestanddelen die uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor kanker.

  • Kurkuma is vooral effectief bij de preventie van long- en blaaskanker.
  • Op dezelfde manier werkt het goed om chronische ziekten te voorkomen.

3. Bij het afvallen

Kurkuma maakt het makkelijker om af te vallen of op gewicht te blijven.

  • Het voorkomt en vertraagt namelijk de groei van vetweefsel.
  • Daarnaast voorkomt het dat de geconsumeerde suikers worden omgezet in vetten die schadelijk zijn voor het lichaam.

4. Voor de huid

De antibacteriële eigenschappen van kurkuma helpen de huid zuiver te houden.

  • Kurkuma bestrijdt namelijk de bacteriën en virussen die acne veroorzaken.
  • Bovendien houdt kurkuma de huid geëxfolieerd en gehydrateerd, wat de vorming van rimpels en ontstekingen voorkomt.

5. Voor de spijsvertering

Goed voor de spijsvertering

Kurkuma verlicht spijsverteringsproblemen, omdat het de stoelgang reguleert en stabiliseert. Dit vermindert problemen en ziekten die veroorzaakt worden door een slechte spijsvertering zoals:

  • winderigheid
  • opgeblazen gevoel
  • dyspepsie
  • prikkelbare darmsyndroom

6. Voor het hart

Kurkuma helpt de vorming van cholesterolplaques en bloedstolsels te voorkomen, waardoor de bloedstroom stabiel en regelmatig blijft. Op deze manier beschermt het tegen hartziekten als:

  • sclerose
  • hartstilstand
  • hartritmestoornissen
  • andere problemen met de bloedsomloop

7. Voor het immuunsysteem

Kurkuma verhoogt de productie van witte bloedcellen en helpt zo het afweersysteem te versterken. Dit voorkomt de vorming en ontwikkeling van bacteriën en virussen. Het optimaliseert de werking van het immuunsysteem door bij te dragen aan de natuurlijke verdediging van het lichaam.

Negatieve aspecten van kurkuma

Constante en overmatige inname van kurkuma kan ook negatieve gevolgen hebben.

  •  Het zou gastritis en het prikkelbare darmsyndroom kunnen veroorzaken.
  • Daarnaast neemt door de consumptie van kurkuma de galafscheiding toe, wat bij verstopping kramp of de vorming van zweren kan veroorzaken.

Deze effecten houden echter meer verband met de consumptie van kurkuma-thee dan met kurkuma als aroma in gerechten.

  • Nurrochmad, A. (2004). REVIEW: The new paradigm of curcumin and its anticancer activity. Rumphius Journal of Natural Product Biochemistry.Daily, J. W., Yang, M., & Park, S. (2016).
  • Efficacy of Turmeric Extracts and Curcumin for Alleviating the Symptoms of Joint Arthritis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials. Journal of Medicinal Food. https://doi.org/10.1089/jmf.2016.3705Mohiuddin, E., Asif, M., & Sciences, A. (2010).
  • CURCUMA AND CURCUMIN : A REVIEW ARTICLE. Curcuma and Curcumin. https://doi.org/10.1016/j.apjtm.2016.10.010