Lichaamsveranderingen door klassiek ballet

14 februari 2020
Klassieke balletdansers kunnen geweldige dingen doen met hun lichaam. Maar om dit te kunnen doen moeten ze een rigoureuze training ondergaan die hun fysieke eigenschappen geleidelijk verandert.

Klassiek ballet is een artistieke activiteit die bestaat uit het uitdrukken van gevoelens en het vertellen van verhalen door middel van de bewegingen van het lichaam. Naast de gebaren die de dansers maken, moeten ze ook hun lichaam voorbereiden op de uitvoering van de choreografie.

Zo bestaat klassiek ballet uit oefeningen en houdingen die de menselijke anatomie uitdagen. Naarmate de tijd verstrijkt en de dansers hun bewegingsbereik uitbreiden, beginnen ze dus ook fysieke veranderingen te ondergaan.

Lichaamsveranderingen door klassiek ballet

1. Gewichtsverlies

Dansen is een vorm van een aërobe training: dit betekent dat het krachtig genoeg is om het hart en de ademhaling te verhogen. En als je het regelmatig doet kan het je helpen om net zoveel gewicht te verliezen als bij andere vormen van lichaamsbeweging.

Klassiek ballet zit vol met cardiovasculaire oefeningen die de danser helpen zijn of haar weerstand te verhogen. Volgens professionele danseres Barbara Craddock kun je met “Ballet meer calorieën verbranden dan bij andere vormen van dans, zoals bijvoorbeeld salsa of stijldansen.”

2. Meer kracht in de voeten

Dansers moeten alle gebieden van hun lichaam trainen om de bewegingen en houdingen uit te voeren die nodig zijn om te dansen. De voeten behoren tot de lichaamsdelen die vanwege de houdingen en het gebruikte schoeisel veel kracht vragen.

De releve van het klassieke ballet

Houdingen zoals de relevé bijvoorbeeld die vereisen dat dansers omhoog komen en op hun tenen gaan staan, veranderen samen met andere aspecten, het uiterlijk van de voeten.

Op deze manier krijgen de voeten van een danser veel:

  • Kracht
  • Flexibiliteit
  • Behendigheid

Aan de andere kant krijgen voeten ook veel te verduren. Er kunnen zich ook eeltknobbels ontwikkelen, kunnen er blaren ontstaan en kan er slijtage aan de botten optreden.Dat niet alleen, ook kan er sprake zijn van:

  • Zwelling
  • Klauwtenen
  • Pijn in de plantaire boog
  • Sesamoïditis
  • Metatarsalgie

3. Houding

Volgens professionele danseres en performance-coach Christina Chitwood traint het dansen de spieren en vezels die de houding controleren. Daarom trekken de spieren rond de wervelkolom zich tijdens het dansen samen om de houding te behouden.

Dansers moeten gewend raken aan het in moeilijke posities blijven ondanks de vermoeidheid die af en toe kan ontstaan. Dit resulteert soms in een lichte buiging van het lichaam, zelfs als er niet getraind wordt.

Typische houdingen tijdens klassiek ballet stimuleren de binnenste spieren (buik en rug), evenals de spieren die de wervelkolom omringen. Als dansers trainen verbeteren ze hiermee hun houding en verhogen ze de spiertonus.

4. Balans en coördinatie, de sleutels tot klassiek ballet

Alle vormen van dans verbeteren het evenwicht en de coördinatie, hoewel sommige meer dan andere. In het geval van klassieke dans moeten de dansers hun evenwicht bewaren om ervoor te zorgen dat ze niet omvallen tijdens het draaien, de zogenaamde pirouettes.

Dansen verbetert de proprioceptie en de psychomotorische ontwikkeling. De pas de deux, pas de trois of dansen als een groep hangt in grote mate af van de coördinatie, want alle dansers moeten op elkaar afgestemd zijn om de voorstelling goed ten uitvoer te brengen.

5. Sterke, goed gevormde spieren

Dansen is vooral goed voor de been- en bilspieren. Het traint daarnaast ook de:

  • Heupen
  • Armen
  • Onderrug
  • Buik

Naarmate de spiertonus verbetert en de flexibiliteit toeneemt, ervaren dansers verlichting van rugpijn en krijgen ze uiteindelijk meer weerstand.

Een les in klassiek ballet

Soms wordt er echter zoveel gevraagd van balletdansers dat het kan leiden tot:

  • Stijfheid
  • Spierdystrofie
  • Blessures

Daarom moeten dansers gewend raken aan het omgaan met constante kwaaltjes, en dit ondanks de reeds genoemde voordelen, zoals meer kracht en spiertonus.

Klassiek ballet als een sport

In de loop van zijn geschiedenis is het klassieke ballet meer van de fysieke capaciteiten van zijn dansers gaan eisen: vandaag de dag wordt van klassieke dansers verwacht dat ze op alle gebieden goed presteren, zowel fysiek als artistiek.

Op deze manier kan klassiek ballet beschouwd worden als een kunstvorm die je ook in de sportwereld terugziet: vooral vanwege alle oefeningen die de dansers moeten uitvoeren en de fysieke staat die ze moeten bereiken om te kunnen dansen.

Klassiek ballet is een elite-discipline die doorzettingsvermogen, moed, liefde en doorzettingsvermogen vereist om een uitstekende prestatie te kunnen neerzetten. Maar het vergt veel geduld om de veranderingen die het in het menselijk lichaam kan veroorzaken aan te kunnen. 

  • Christina Chitwood’s Performance; Top 5 Ways Dance Improves Performance in Everyday Life; Agosto 2010.
  • Dancescape; Benefits of Dancing & Quick Tips for Staying Healthy; Barbara Craddock; Abril 2006.
  • University of Galicia: Posture
  • Ed Yong. 2009. Ballet postures have become more extreme over time.