Wat is kanoën en welke soorten kanoën zijn er?

Kanoën, kanovaren of kajakken is een watersport die je in een langwerpige kano uitvoert. Dat kan zowel individueel of in groepen. Sinds 1936 is het een Olympische discipline en er zijn verschillende soorten kanoën. Daarover zullen we het in dit artikel hebben.
 

Kanoën, kanovaren of kajakken is een watersport die je in een langwerpige lichtgewicht-boot uitvoert. Om zichzelf voort te stuwen kunnen kanoërs hierbij een enkel- of dubbelbladige peddel gebruiken. In dit artikel zullen we je meer vertellen over deze Olympische discipline en zullen we het hebben over de verschillende soorten kanoën die er zijn.

Wat is kanoën?

Deze sport, aanwezig op de Olympische Spelen sinds die van Berlijn in 1936, kan men beoefenen in verschillende soorten wateren. Hieronder vallen bijvoorbeeld de volgende:

  • meren
  • stuwmeren
  • rivieren
  • kanalen

De afstanden die men bij het kanoën aflegt zijn 200, 500 en ook 1.000 meter. Tijdens de wedstrijd wordt de baan meestal afgebakend met bijvoorbeeld gekleurde ballen om zo acht stroken te vormen. De boten kunnen bestemd zijn voor één, twee of vier personen en de typen peddels zijn, zoals we eerder al hebben benoemd, enkel- of dubbelbladig.

Kanovaren is gebaseerd op het vervoermiddel dat de Eskimo’s en de Aboriginals gebruiken, de kano. De oorsprong van de moderne sportgeschiedenis ligt in Europa, en wel in Engeland om precies te zijn. Daar is het ontstaan nadat Engelse onderzoekers tijdens expedities in Canada en Noord-Afrika overblijfselen hadden gevonden van lange boten en peddels.

 

Al heel snel daarna werd kanoën een officiële sport en tegen de twintigste eeuw was de groei zodanig dat er over het hele continent clubs waren gevormd waar men de sport kon beoefenen. Vervolgens werd in 1924 de International Canoe Federation opgericht, en iets meer dan tien jaar maakte de sport haar debuut op de Olympische Spelen.

Sinds 1936 is kanoën aanwezig geweest in alle edities van dit grootste wereldwijde sportevenement. Vandaag de dag zijn hierbij Duitsland en Hongarije de meest prominente landen in de sport. Daarnaast staan onder de Spaanstalige landen Spanje, Argentinië, Cuba, Mexico en Chili bovenaan.

Wat zijn de verschillende soorten van kanoën?

Afhankelijk van het type boot, het aantal deelnemers of het gebied waar de sport wordt beoefend, zijn er verschillende soorten van kanoën. Hieronder zullen we de meest prominente soorten bespreken.

1. Op rustige wateren

Kanoën op rustige wateren

Zoals de naam al aangeeft, worden hierbij de wedstrijden uitgevoerd op water waar geen natuurlijke golven zijn. De boten vertrekken in een lijn en de route bevat geen obstakels. Vervolgens is het doel om de finish in een zo kort mogelijke tijd te bereiken. De olympisch erkende afstanden in deze categorie zijn 200, 500 en 1.000 meter.

 

2. Slalom

Slalom kanoën

De slalom is een van de soorten van kanoën die in wildwater wordt uitgevoerd. Ook hier is het doel om zo snel mogelijk de finish te bereiken. Er zijn twee verschillende moeilijkheidsgraden (niveaus), deze zijn bijvoorbeeld afhankelijk van de obstakels die zich tijdens de tocht voordoen. De afstand ligt tussen de 250 en 400 meter.

3. Omhoog, naar beneden en overtochten

In deze vorm van kanovaren kun je verschillende opties onderscheiden. In de eerste categorie gaat de tocht over een rivier tegen de stroom in. Dit gebeurt in één of meer etappes en zonder obstakels die door de mens zijn opgelegd.

De tweede categorie, aan de andere kant, gebeurt in een rivier en gaat juist met de stroming mee. Hierbij wordt ook de tijd bijgehouden. De overtochten kunnen daarnaast in stuwmeren, meren of in de zee worden gedaan, in verschillende etappes en zonder extra obstakels.

4. Wildwaterkanoën

Wildwater kanoën

Bij deze soort kanoën is het doel om in een zo kort mogelijke tijd langs een vaste wildwaterroute af te dalen. Hierbij is het gebruik van zowel een reddingsvest als een helm verplicht.

 

5. Kano-marathon

Marathonwedstrijden hebben altijd een lange en uitgebreide route. Onderweg zal de deelnemer of zullen de deelnemers enkele obstakels tegenkomen, zoals het passeren tussen twee verschillende watergangen. In de marathon is het namelijk noodzakelijk om een bepaald aantal keren (op vooraf vastgestelde plekken die goed staan gemarkeerd) de boot over het land te tillen.

6. Kanopolo

Kanopolo

Kanopolo is een combinatie tussen zowel waterpolo als kanovaren. Twee teams van vijf spelers strijden in deze sport tegen elkaar. Hierbij is elke speler voorzien van een kajak en ook een peddel. Het idee van kanopolo is vervolgens om met een bal te scoren in het doel van de andere partij.

7. Parakanoën

Parakanoën is bedoeld voor mensen met een handicap die niet kunnen deelnemen aan de conventionele kanowedstrijden. Bij de Paralympische Spelen zijn er in deze categorie bijvoorbeeld de opties van kalm water kanoën en de slalom.

Afgezien van de genoemde soorten van kanoën zijn er nog meer manieren waarop men van kanovaren kan genieten. Hieronder vallen bijvoorbeeld de volgende:

  • Recreatief kanoën (kanoën zonder competitie of tijdsdruk)
  • Wildwater raften (afdalen in een wildwater-rivier, met een enkelbladige peddel)
  • Surf kayakken (waarbij je de kracht van de golven gebruikt)
  • Freestyle kanoën (met als doel om een zo groot mogelijke hoeveelheid manoeuvres in een bepaalde tijd te maken)
  • De drakenboot (wedstrijden met een open kano met plek voor 10 of 20 peddelaars, peddels met één blad, en met daarnaast een stuurman en daarnaast een trommelaar die het tempo aangeeft)
 

Elk van deze alternatieven is een fantastische optie om te sporten als je een waterliefhebber bent. Aarzel dus niet om de optie te kiezen die je het meeste aantrekt!

  • Liceaga, J. A., Covarrubias, S., & Nájera, E. (2015). Pista olímpica de remo y canotaje. Informes de La Construcción. https://doi.org/10.3989/ic.1968.v21.i205.3800
  • Canotaje: ficha técnica. Juegos Suramericanos Rosario 2019. https://suramericanos.gob.ar/wp-content/uploads/2017/11/Manual-canotaje.pdf
  • Canotaje: el deporte que surca la aventura. CONADE. Gobierno de México. http://conadeb.conade.gob.mx/Documentos/Publicaciones/Canotaje.pdf